Tách tiền nhà và tiền tiệm, bắt đầu bằng một khoản lương cố định cho chủ

Có một câu hỏi tôi luôn đặt cho chủ cơ sở trong buổi đầu: "Tháng trước anh chị lấy từ tiệm về nhà bao nhiêu?" Gần như không ai trả lời được. Có người nói "chắc tầm 20 triệu", rồi khi lật sao kê ra thì là 47 triệu. Không phải họ tiêu hoang, mà vì tiền nhà và tiền tiệm chung một két, chung một tài khoản, nên không ai đếm.
Vì sao trộn hai túi là nguy hiểm
Không biết tiệm lời thật bao nhiêu. Nếu chị rút tiền học con, tiền đi chợ từ két tiệm, rồi cuối tháng thấy két vơi, chị sẽ nghĩ tiệm lỗ. Có khi tiệm lời, chỉ là nhà tiêu nhiều.
Không biết nhà tiêu bao nhiêu. Ngược lại, khi tiệm đang tốt, gia đình dễ quen mức chi cao. Đến mùa thấp điểm, tiệm không đủ nuôi mức chi đó nữa.
Ngân hàng không đọc được. Khi chị xin vay, cán bộ tín dụng nhìn sao kê và thấy tiền đi chợ, tiền điện nhà, tiền tiệm lẫn lộn. Họ không đánh giá được khả năng trả nợ.
Ví dụ một tiệm tạp hóa [DEMO]
Chị Lan [DEMO] có tiệm tạp hóa ở phường Tân Lợi, doanh thu khoảng 180 triệu một tháng. Chúng tôi lật sao kê ba tháng và phân loại lại:
| Khoản | Trung bình mỗi tháng |
|---|---|
| Lãi của tiệm trước khi chủ lấy | 32.000.000 đ |
| Tiền chủ lấy cho gia đình | 41.000.000 đ |
| Chênh lệch | − 9.000.000 đ |
Mỗi tháng gia đình lấy nhiều hơn tiệm làm ra 9 triệu. Phần thiếu được bù bằng cách nợ nhà cung cấp lâu hơn. Sau ba năm, nợ nhà cung cấp lên tới 310 triệu mà chị Lan tưởng là do "buôn bán khó".
Bốn bước tách hai túi
Bước 1: Mở hai tài khoản riêng
Một tài khoản chỉ cho tiệm: mọi tiền bán hàng vào đây, mọi tiền hàng và chi phí tiệm ra từ đây. Một tài khoản cho gia đình. Két tiền mặt cũng vậy, két tiệm không dùng cho việc nhà.
Bước 2: Tính mức chi gia đình thật
Ngồi với người nhà, liệt kê chi một tháng: ăn uống, học hành, điện nước nhà, xăng xe, hiếu hỉ, dự phòng ốm đau. Gia đình chị Lan sau khi tính kỹ cần khoảng 28 triệu.
Bước 3: Trả cho chủ một khoản lương cố định
Đây là bước quan trọng nhất. Chủ tiệm cũng là người làm công cho tiệm, nên phải có lương. Lương được chuyển từ tài khoản tiệm sang tài khoản nhà một hoặc hai lần mỗi tháng, đúng ngày, đúng số.
Mức lương ban đầu nên thấp hơn hoặc bằng phần lãi trung bình của tiệm. Với chị Lan, chúng tôi đặt 25 triệu, cộng 3 triệu thưởng nếu tiệm đạt chỉ tiêu tháng.
Bước 4: Chia phần lãi còn lại theo quý
Sau ba tháng, nếu tài khoản tiệm còn dư so với mức tiền tối thiểu cần giữ, chủ mới rút thêm phần chia lãi. Tôi thường đề xuất chia theo tỷ lệ: một nửa để lại cho tiệm làm vốn hoặc trả nợ, một nửa về nhà.
Những vướng mắc thường gặp
"Tiệm nhỏ mà, cần gì làm vậy." Tiệm càng nhỏ càng cần, vì không có biên an toàn nào để chịu lỗi tính sai.
"Tháng này cần tiền gấp." Khi đó chị ghi rõ là tạm ứng, và trừ vào lương tháng sau. Không lấy âm thầm.
"Vợ chồng cùng làm, chia sao?" Trả lương cho cả hai theo công việc mỗi người, dù chung một nhà. Rõ ràng giúp đỡ cãi nhau rất nhiều.
Kết quả sau sáu tháng [DEMO]
Sau khi tách túi, gia đình chị Lan giảm chi xuống quanh 28 triệu và không rút ngoài lương. Tiệm giữ lại khoảng 7 triệu mỗi tháng, trả bớt nhà cung cấp. Sau sáu tháng, nợ nhà cung cấp giảm từ 310 triệu xuống 250 triệu, và lần đầu tiên chị biết chính xác tiệm lời bao nhiêu.
Bắt đầu từ ngày mai
Chị không cần đợi đầu năm. Mở tài khoản thứ hai, chọn một ngày trả lương, và đặt một con số. Con số đầu tiên có thể chưa đúng, ba tháng sau chỉnh lại.
Nếu chị muốn kiểm tra xem tiệm mình đang khỏe hay yếu trước khi đặt mức lương, thử bài kiểm tra sức khỏe doanh nghiệp trên trang này. Còn muốn ngồi cùng tôi để tách sổ và tính mức lương hợp lý, gọi 0941 388 887.



